Підтримка вимог Миколи Вороніна

Ми підтримуємо вимоги пана Миколи Вороніна щодо пана претендента на посаду президента України В. Зеленського, вважаючи їх дуже слушними.
Сподіваємось, що п. Вороніну не доведеться довго голодувати і вимагаємо, щоб його вимоги були задовільнені.

Новий документ з історії Бершадщини

 1637 р., листопада 3. Вінницький замок. -

Декрет Вінницького ґродського суду в справі за скаргою ротмістрів Романа Загоровського і Яна Гіжицького, поручника Яна Хлебовського про збройні напади людей кн. конюшиної коронної кн. Катарини Тишкевичівни Янушової Вишневецької під містами Старою Бершаддю і Новою (Устям) Бершаддю на кварцяні хоругви Р. Загоровського, Я. Ґіжицького і Осуховського та їх пограбування під час їхнього повернення з Диких Полів (за виписом з вінницької ґродської книги від 2 квітня 1640 р.)

Wypis z ksiąg grodzkich woiewództwa Bracławskiego winnickich

Roku tysiąc sześćset trzydziestego siódmego miesiąca nowembra trzeciego dnia

Na roczkach sądowych grodzkich winnickich, ode dnia dwadzieste° miesiąca octobra roku, na akcie zwysz napisanym, przypadłych y sądownie odprawować zaczętych, przed nami, Macieiem Gronkowskim, czaśnikiem ziemskim bracławskim y podstarościm, a Fedorem Łaskem, sędzią, vrzędnikami sądowymi grodzkimi winnickiemi, przytoczyła się z regestru sądowego za przywołaniem woźnego szlachetnego Jana Wyszomirskiego między instygatorem sądowym y iego delatorami vrodzonymi ich mości pany Ianem Giżyckim, Romanem Zahorowskim, rothmistrzem, Ianem Chlebowskim, porucznikem, y inszym wszytkim towarzystwem, chorągwią kwarcianą Ie° Król. Msi, powodami, a iaśnieoświeconą panią Katarzyną Tyszkewiczowną Ianuszową Wiszniewiecką, koniuszyną koronną, starościną krzemieniecką, iako principałką, y vrodzonemi pany Alexandrem Bębnowskim, Mikołaiem Graią, subordinatorem, Stefanem Biesiadowskim, Stanisławem Służewskim, dzierżawcą wsi Berszady, Wasilem Bosym, comprincipałami, y inszymi sługami, także y wami, Iakowem, wóytem z Nowego Miasta, Pawłem młynarzem, wóytenkiem, Miskiem kusznierzem, popem, mieszczanami z Vstia Berszady niemianowanemi, a za mianowanych ymiona ich mieć chcą, także Iwaszkiem s Kataszyna y inszemi, z bytnością y przytomnością panów ich, y miesczanami miasta Kataszyna, Wiełkiey y Małey Berszady, y inszemi gromadami wszytkiemi miast, słobód pomienioney księżny jey mci Wiszniewieckiey vkrainnemi, pozwanemi, za pozwem grodzkim winnickim, od powodów po pozwanych na termin sądzenia roczków teraznieyszych w sprawie, niżey mianowanei, wyniesionym, który pozew za podniesieniem od strony powodowey v sądu był czytan y tak się w sobie ma:

Adam z Husiatyna Kalinowski, bracławski, winnicki, lubecki, łoiewski etc. starosta

Iasnieoświeconey paniey Katarzynie Tyszkewiczownie Januszowey Wiszniewieckiey, koniuszynei koronney, starościney krzemienieckiey, iako principałce, y vrodzonym panom Alexandrowi Bębnowskiemu, Mikołaiowi Gruie, subordinatorom, Stefanowi Biesiadowskiemu, Stanisławowi Służewskiemu, dzierżawcy sioła Berszady, panu Wasilowi Bosemu, komprincypałowi, y inszym sługom, także wam, Iaskowi, wóytowi z Nowego Miasta, Pawłowi młynarzowi, wóytenkowi, Miskowi ku// kusznierzowi, popowi, mieszczanom z Vścia Berszady, których tu nie mienuią, a za mianowanych y wyrażonych mieć chcą, także Iwanaszkowi s Kataszyna y inszym z bytnością y przytomnością panów swoich, którzy wam z prawa należą, miesczanom miasta Kataszyna, Wielkiey y Małey Berszady, y inszym gromadom wszytkich miast, słobód pomienioney xiężny iey mci vkrainnych, kooperatorom y wszystkim inszym pomocnikom niżey mianowanego vczynku, waszmościom z imion y przezwisk principałom lepiey wiadomych, z osoby y ze wczynku ich dóbr waszmościow leżących y ruchomych y z sum pieniężnych

Zwierchnością Ie° Król. Mć., a władzą vrzędu mego starościnskiego roskazuię, abyście waszmość przedę mną samym, a w niebytności moiey przed vrzędem y sądem moim grodzkim winnickim, na roczkach grodzkich winnickich, które w roku teraźnieyszym tysiąc sześćset trzydziestym siódmym miesiąca oktobra dwudziestego dnia do sądzenia przypadną y sadownie odprawowane będą, a w niedościu tych, po tych napierwey do sądzenia przypadaiących, sami oblicznie y zawicie stali na żałobę y prawnę poparcie instygatora sądowego y iego џpelatorów, vrodzonych ich mośców panów Iana Giżyckiego, Romana Zahorowskiego, rotmistrzów, Iana Chlebowskiego, porucznika, y inszego wszytkiego towarzystwa chorągwię kwarcianych Krół. Ie° Mci y wszytkiey company chorągwi pomienionych, które waszmości wespół wszytkie, iako w sprawie nierozdzielney, y, przychylaiąc się do protestacy, obdukcy y ich approbacyei, w grodzie winnickim vczynionych, w główney sprawie pozywaią o to, iż wm., zprzeciwiaiąc się prawu pospolitemu y zwyczaiowi przechodów zwykłych liudu kwarcianego Króła Ie° Mci y Rzeczy Pt҃ei, naprzód, rusząc się z mieść chorągiew ie° mć. pana Zahorowskiego y ie° mci pana Osuchowskiego, pod Berszadą odprawuiąc, chcąc vmysłu swego dokazać, naściem nieopowiednym nocnym y strzelaniem nieznosnym tak długo y tak potężnie następuiąc na niespodziewanych, aż pomienione chorągwię nie bez wielkiego okaleczenia w towarzystwie, czeladzi y koniach postrzelanych y pokaleczonych vstąpić musiały. A gdy dnia dwunastego miesięca augusta chorągiew powoda ie° mć. pana Giżickiego, tymże traktem idąc, przybliżała się y mimo miasto Berszad Starą przechodziła, tamże, za rozkazaniem snaż wmci, z różnym do boiu orężem przed miasto wychodzyły, nie chcąć y mimo przepuścić. Których powodowie minąwszy //szy, w polu nocleg odprawiwszy, nazautrz szły mimo Kataszyn, napierwey, na dobrowolney drodze idących za uniwersałem ich mści panów hetmanów y vsługe Iego Krółewskiey Mci y Rzeczy Pt҃ei wolą y roskazaniem swoim przez sług y poddanych swoich własnych, a osobliwię przez poddanych gromady kataszynskiey y inszych, tam pobliżu będących, mianowicie, przez gromadę Vscia Nowey y Starey Berszady, spólnie się na takowy vczynek armuiących, goscińcu, przeprawy zastąpiwszy, a mianowicie, waszmość, panie Służewski, z bracią swą, Wasilem Bosym, także z pomocznikami swemi, sobie dobrze wiadomemi, za powodem y dokończeniem wmści, panie Biesiadowski, a nie mniey też za radą y pozwoleniem panów poruczników, natenczas będących, to iest waszmość, panie Bębnowski y panie Gruia, yż waszmość, tam będąc, zpólnie się ze wszytkiemi porozumiawszy, a co większa y szłysząc się, w tym iawnię dawszy, yż mieli roskazanię od wmci, księżno, na takowy vczynek bezwinnego na dobrowolney drodzę mężoboystwa, na który vnywersałami się obsyłaiąc y pod garłem na głowe zbiiaiąc, chłopów, strzelców y daraganów żadnych po pasiekaniu przepraw, a daleko więcey noclegów y w sczerym polu nie pozwoliwszy, gromiąc powodów y biiąc się z zołnierzem Ie° Król. Mci, iak z nieprzyiaciolem, czyniąc po przeprawach zasadzki potaiemnę, gościńce dobrowolne zabiegaiąc z strzelcami, z draganami y z inszym rozmaytym ludem pieszym y konnym, iakożeście waszmość y dokazali, co się pokazało w zabitych kilku y pokaleczonych, postrzelanych kilkudziesiąt towarystwa chorągwie, powodów, a mianowicię ich mćw pana Marcina Szoderskiego, pana Woyciecha Wyteiskiego, pana Stefana Rusanowskiego, pana Samuela Zabilskiego, pana Iana Orchowskiego, towarzyszów chorągwię pomienionych powodowych, na śmierć haniebnie pozabiianych y zamordowanych, z chorągwię zaś powodowey ie mć. pana Giżyckiego pana Iakuba Kiełbowskiego zastrzelili z mu//szkietu nawylot przez rękę prawą, w piersiach kula została, począwszy od prawego boku, kaleką na rękę został, pana Woiciecha Kumętowskiego w prawą nogą przez goleń wskróź kości pogruchotanę, aż kaleką wiecznym zostaie, pana Wołoszynowskiego, począwszy od prawego ramienia przez wszytke piersi w lewą ręką wskróź nad łoktiem, pana Andrzeia Karwowskiego w przawą nogę z muszkietu w goleń, pana Marcina Ostrowskiego w piersi pod lewą rękę z rusznice szkodliwię bardzo, pana Hieronyma Hannibala w plecy kulą, w lewą łopatkę szkodliwie bardzo. Z czeładzi zaś postrzelili y pokaleczyli, to iest chorągwie naprzód szlachetnego pana Szymona Łosowskiego w rękę lewą wskróź przez dłoni, kaleką został, pana Andrzeia Sawickiego ręki prawey palców trzy z muszkietu vstrzelili, pana Stanisława Nowińskiego przez łopatki z tyłu postrzeleno szkodliwie barzo, pana Marcina Baranowskiego lewey ręki palec wiełki vcięli prócz y w łeb z prawego boku barzo szkodliwię kosą zacięli, pana Iana Hubińskiego między ramieniem ręki prawei a między łokciem nawylot w boku kula została, pana Andrzeia Iabłonowskiego kosą ręki prawey vcięli. Y w koniach nakaleczonych, w wozach poszarpanych, w rynsztunkach y w dostatkach, przy wozach powodowych y samych będących, niezmierną szkodę wm. poczynili. S pod chorągwie też drugiey ie° mci pana Zahorowskiego, rothmistrza Ie° Król. Mci., tamże oraz y tegoż dnia dwunastego augusta powodów nakaleczyli y o śmierć przyprawili, napród, pana Iana Kuczewskiego przez wszytkę twarz y przez nos, od lewey iagody począwszy, z muszkietu szkodliwie barzo, pana Wiescyskiego trzykroć wkolono lewey nogi, a w obiedwię vda nawylot, przez co kaleką wiecznym został. Z czeladzi zaś tey chorągwię pana Iana Gurskiego w lewą reką na//wylot między łokciem a łopatką przez kość, pana Piotra Kozłowskiego w piersi z łuku szkodliwię, pana Andrzeia Kamińskiego w gębę przez garło, aż łopatką prawą kula wypadła, pana Iakuba Granowskiego w iagode prawą z łuku, pana Iana Chocimicza w prawą pierś aż pod łopatkę z muszkietu. Czeładzi y chłopców, przy wozach będacych, dusz czternaścię, nie wiedzieć gdzie, wm. onych ieśli potopili albo gdzie indzie podzieli, których przy tranpaniu wozów y dostatków towarzyskich, w rynsztunkach, w szatach, w pieniędzach y inszych rzeczach, w skrzyniach, w szkatułach będących, w sposób łupu brzydkiey korzyści pobrali y do szkód niemałych przyprawili, które osobnem regestrzem czasu prawa specifiiowane będą, o czym szyrzei y dostatoczniey protestacya w grodzie tuteyszem y iey approbacya, także woźnego relacya y szlachty, z vrzędu przydanych, obdukcya y proklamacya z ubitych y pokaliczonych towarzyszów w sobie obmawia. Do których się powodowie, we wszytkim przychilaiąc y one approbuiąc y ztwierzdzaiąc, wm. tym pozwem pozywaią, przeto abyście wm., wyżei wyrażeni panowie principałowie y comprincipałowie, na roku, wysz oznaczonym, za tym pozwem sami stawszy y na propozycyą aktorów directe odpowiedali, onych mężobóyców y krwie niewinney szlacheckiey pragnących, do karania ych na garłach postanowili y sami winami prawnymi, na takowych sprzeciwnych prawu y pokoiu pospolitemu opisanemi, dekretowi w tey sprawie, od sądu ferowanemu, przychylaiąc się y na wszytko sądownie odpowiedali. Które specifikowane y vczynku zabóystwa, morderstwa okrutnego, także łupu brzydkiego, winne będą, tym pozwem przy wm. ich księżnę iey mć. aresztuią wolne prawo o szkody, z tego zabóystwa y wzbóys[...] // pochodzącę, w słusznem y należnem sądzię podług regestru zachowuiąc. Pisan w zamku winnickim roku tysiąc sześćset trzydziestego siódmego miesiąca septembra dnia dziewiątego. Ian Nehrebecki, pisarz.

A po wyczyteniu tego pozwu strony powodowey vmocowany relacyą woźnego kładzenia go prawnie dowiódszy, prosił y domawiał się, aby pozwanym w tey sprawię sprawować się nakazano było. A pozwaney strony vmocowany z vmocowanym strony powodowey, w tey sprawie rosprawę prawną między sobą maiąc, syroce controuertowali. Lecz yż controuersy swoych obie stronie do wpisania do dekretu ninieyszego nie podali, o co sie ie° m. pan pisarz swiadczył, y dla tego nie są wpisane. Sąd ninieyszy grodzki winnicki, controuersy stron obóch, powodowey przez vrodzonego ie° mć pana Iana Vniszewskiego a pozwaney strony przez vrodzonego ie° mć pana Adama Kałuskie°, vmocowanych ich, do sądu wnoszonych, wysłuchawszy y one v siebie dobrze vważywszy, nayduie w sądzie swym, yż plenipotent powodowey strony proseqować nie może. Od którego dekretu powodowa strona do sądu głównego trybunału lubelskiego appellowała. Sąd iey tey appellaciey dopuściwszy y rok za nią stronom obóm ^1-w mianowanym^-1 sądzię głównym trybunale lubelskiem w Lublinie w ten czas, gdy sprawy conseruatne woiewództw Kiowskiego, Wołyńskiego, Bracławskiego y Czernihowskiego napierwey po dacie tego dekretu y po wyściu sześci niedziel do sądzenia przypadną y sądzonę będą, stanowić się składa y zachowuię bez przypozwy. A vmocowany pozwaney strony od prefixyei tey appellacyei na woiewództwo Bracławskie appelował. // Sąd mu tey appellacyiei nie dopuścił. A on o poparcie iey na sąd świadczył się. Sąd się też oświadczał, yż tak według prawa być rozumiał.

Co wszytko dla pamięci do² ksiąg iest zapisano, z których y ten wypis roku teraźnieyszego tysiąc sześćset czterdziestego miesiąca apriła wtórego dnia iest wydan. Pisan w zamku winnickim.

Piotr Dambrowski, pisarz grodzki winnicki, mp.

Corrigował Romankiewicz, mp.

Locus sigilli

Незасвідчена копія. Переклад з української мови.

^{1- -1} Має бути mainowanym w.   ² Написано двічі.

  

Про Бершадщину див. також нашу працю: Піддубняк О. Два виписи з чорних книг Вінницького замку // Україна в минулому (Київ; Львів). - 1994. - Вип. V. - С. 137-155, 214.

Унікальний документ XVII ст. про різноманіття порід худоби на Брацлавщині

1625 р., липня 9. Вiнницький замок. -

Зізнання возного єнерала Київського, Брацлавського і Волинського воєводств Григорія Євхимовського перед Вінницьким ґродським урядом про потраву збіжжя на землях підданих брацлавського чашника Якуба Пісочинського худобою з маєтку Гаврила і Юзефа Ободенських м. Іллінців

Выпис с книг кгродских в™ницких воєводства Браславского

       Л™тџ Божєго нарожєн‡ тисєча шєстсот двадцат п‡того мљ‡ июл‡ дєв‡того дњ‡

       На вр‡дє кгродском в™ницком пєрєдо мною, Михаилом Ласком, подстаростим кгродским в™ницким, постанов(ив)шисє ґчєвисто, возныи \нєрал во\(во)дствъ Києвског(о), Волынског(о) и Браславског(о) шл‡хєтныи Григории Eвхимовскии ку записаню до книг нин\шних сознал тыми словы, иж року тєпєришшнєго тисєча шєстсот двадцат п‡того мљ‡ июл‡ сємог(о) дњ‡, бuдuчи ‡ uжитыи ґт намєстника \го мл. пана ˆкуба Пєсочинского, чашника воєводства Браславског(о), шл‡хєтног(о) пана Андрє‡ Ходuпског(о) на справu и потрєбу \го мл., тєды при мн\, при возном, и шл‡хтє людии добрых пана Стєфана Прєвлоцкого и пана Пєтра Бычковского, намєстникъ \г(о) мл. пана Пєсочинског(о) шл‡хєтныи панъ ¦ндрєи Ходuпскии рєквировал кгвалтовнє намєстников их мл. панов Кгабрил‡ и Юзєфа ©бодєнских шл‡хєтног(о) пана Uлановског(о), воита илинског(о), абы ґн в нєбытности панов своих з людми на ґгл‡дан\ и ґшацован\ шкод, на кгрuнтє пана Пєсочинског(о) вє збожu подданым \г(о) мл. ґт быдла починєного, попасєног(о), при граници на кгрuнт \го мл. пана чашника браславског(о) з‡хал и тамъ, шкоды ґпатривши, в тым збожu быдло, на шкодє, на спаши зан‡ты\, водлуг права посполитог(о) на порuку ґт панов своих их мл. пановъ ©бодєнских вз‡л, а шкодu и спашъ водлуг ґшацован‡ людии добрыхъ и возного заплатил. Лєч тот намєстник, за пєршим и дрuгим писан\мъ зъєхати нє хотєчи, ани людии посторонных дл‡ ґшацован‡ то\ шкоды вє збижu зослати, шкоды заплатити и быдла брати нє хотєл, тєды намєстник \г(о) мл. пана Пєсочинског(о) шл‡хєтныи пан Андрєи Ходuпскии, ґсвєдчившисє мною, возным, и шл‡(х)тою, выш мєнованою, людии посторонных, подданых их мл. пановъ Красносєлских, мєновитє, Радла Скричuґхни, Ивана Коломыица, ©сташа, на ґгл‡дан\ тых шкод и ґшацован\ ґных на копы зослал. Тєды ты\ людє помєнєны\, шкоды в\ збожu ґным нас™н‡ розног(о) на тисєчу копъ збожа мєновали быти. За чим // тоє быдла, на спаши вє збожu подданых \го мл. пана чашника браславског(о) зан‡ты\, намєстник \г(о) мл. шл‡хєтныи панъ ¦ндрєи Ходuпскии прєз слuгу \г(о) мл. пана Пєсочинског(о), чашника воєводства Браславского, шл‡хєтног(о) Станислава Косницког(о), которог(о) было в личбє ґсмъдєс‡т и дєвєт, мєновитє: ‡ловица рыжораба, молодик рыжии, бєдратыи, лысыи, двuл™ток волчарныи, подласыи, на чол™ зв™зда, вол гн™дыи, ґпарыстыи, с п‡тном, волчарныи, ‡ловица чорна‡, молодик рыжыи, подласыи, с п‡тномъ, молодик чорныи, двuл™ток, ‡ловица хилорога‡, зполовагн™да‡, молодик рабыи, двuл™ток, вол рабыи, под брuхом гн™дыи, вол гн™дыи, uхо прав\ uрзн\но, молодик с™рыи, на плєчах рабыи, тєличка ґзима‡, с™ра‡, молодик рыжыи, тєлица гн™да‡, uхо право\ uрзн\но\, з п‡тном, молодик пєристыи, тєличка ґзима, бєлораба‡, uхо право\ uрз\но\, бык ґзимок, с™рыи, молодик половыи, ‡ловка с™ра‡, uхо право\ uрзн\но\, двuл™тка тєличка рыжа, бык с™рыи ґзимыи, тєлица раба‡, бык половыи, молодик чорныи, uхо право\ роспорото, молодик пєрыстыи, рыжыи, нога права‡ бєла‡ и хвост бєлыи на концu, тєлица полова‡ с п‡тном, ‡ловица чорна‡, ‡ловица с™ра‡, uха ґбєдв\ uрзн\но, тєлица рыжа‡ с п‡тном, тєлица рыжа‡, лиса‡, с п‡тном, ‡ловка гн™да‡, бєлогубє‡, бык половыи, бык гнєдыи, бык чалыи, ‡ловица чорна‡, ‡ловка згн™дачорна‡, бык с™рыи с п‡тном, uхо лєво\ uрзн\но\, бык половыи, тєлица збєлас™ра‡, uха ґбєдв\ uрзн\но, тєлица чорна‡, бєлохвоста‡, молодик гн\дыи, молодик гн\дыи с п‡тном, тєличка гнєдыи, хрыбєт рабыи, молодик рыжии, кусыи, волъ рыжыи, тєлица раба‡, бык чарныи, бык гнєдыи з п‡тном, uхо лєво\ uрзн\но, молодик гнєдыи с п‡тном, uхо право\ uрзн\но, бык рыжыи, бык чарныи с п‡тном, молодик половыи, бєлохвостыи, uхо прав\ uрзн\но, тєлица рыжа‡, тєлица чорна‡, бык гн\дыи, uхо право uрзн\но, тєлица полова‡, лыса‡ с п‡тном, бык с™рыи, uхо л\во\ uрзн\но\, тєлица полова‡, ‡ловица споловараба‡ бєз рогу правог(о), тєлица згн™дараба‡, молодик половыи, бык рыжыи, подласыи, бык половыи, молодик чорныи, бык бєлыи, рабоголовыи, бык рыжыи, uха ґбєдва uрзн\ны\, тєлица чорна‡, в чолє зв™зда подласа‡, бuгаи чарнорыжии, бєлохвостыи, подласыи, с п‡тном, // ‡ловица полова‡ с п‡тном, бык гнєдыи з п‡тном, тєлица гн™да‡, тєлица полова‡ с п‡тном, бык зс™рарабъ с п‡тном, вол с™рыи, бык с™рыи с п‡тном, uхо право\ uрзн\но\, тєлица чорна‡, бык с™рыи, подласыи, бєлохвостыи, с п‡тном, тєлица полова‡ с п‡тном, бык половыи, uхо лєво\ uрзн\но\, ‡ловка бєла‡, с™роголова‡, вол бєлыи, рабоголовыи, ‡ловка полова‡, вол рыжии, uхо лєво\ uрзн\но\, волъ гнєдыи с п‡тном, ‡ловка полова‡, uхо право\ uрзн\но\, с п‡тном, тєлица гнєда‡, uха ґбєдва uрзноны\, ‡ловка рыжа‡ с п‡тном, пєрєд uр‡дом кгродским в™ницким прєзєнтовал и до росправы на порuку пња сво\г(о) слуга прєрєчоныи вз‡л, которомум ‡ заразом ґтдал. З мєжи которых в кгродє волов два, ґдин бєлыи, рабоголовыи, а дрuгии сєрыи, ‡ловиц два, ґдна чорна‡, дрuга‡ с™ра‡, uхо ґбєдва uрзн\ны\, зоставил.

       Помєнєныи возныи, uстно\ зознан\ пєрєд uр‡дом uчинивши, просил, абы то до книг было записано. Що ‡, uр‡д, до вєдомости сво\\ прин‡вши, до книг записати казал, и єст записано, с которых и сєс выпис \ст выдан. Писан u замку в™ницкомъ.