субота, 7 листопада 2020 р.

Документальне джерело про родинні стосунки брацлавської шляхти

 1623 р., жовтня 6. Вiнниця. -

Квитовний лист королівського дворянина Олександра і брацлавського чашника Якуба Пісочинських, з одного боку, брацлавського земського підсудка Михайла і брацлавського земського писаря Олександра Кропивницьких та брацлавської земської писарової Олександри з Пісочинських Кропивницької, з другого, про відмовлення від будь-яких взаємних маєткових претензій і проголошення всіх документів, які це засвідчують, такими, що втратили свою силу (за виписом з вінницької земської книги 7 жовтня 1623 р.)

Выпис с книг зємъских воєводъства Браславъского

Л™тџ Божого нарожєн‡ тисєча шєстсот двадцат трєтєго мсца ґктєбра сємого дњ‡

Нџ роках судовых зємъских воєводъства Браславъског(о), на завтр\\ по св‡томъ Михаилє, св‡тє рымъском, в року, звышъ написаномъ, припалых и судовнє u В™ници ґтправовати зачатых, пєрєдо мъною, ©лбрихтомъ Кохановъскимъ, судєю зємъскимъ воєводъства Браславъского, и нами, Тихономъ Шашкєвичом, подкоморым браславъскимъ, на мєстцu uрожоного \го млсти пња Михаила Кропивъницкого, подъсудъка браславъског(о), џ Михаиломъ Ласкомъ, подъстаростимъ кгродъскимъ в™ницкимъ, на мєстцu uрожоного \го мл. пана ¦лєксандра Кропивъницъкого, писара зємъского воєводъства Браславского, илє до сознанъ‡ квиту, нижєи вписаного, бuдuчи засажоными, постановившисє ґчєвисто, uрожоны\ их мл. пан Михалъ, подъсудокъ, и пан ¦лєксандєр, писаръ, uр‡дники судовы\ зємъскиє воєводства Браславъского, Кропивъницъкиє и \\ мл. пани ¦лєксандра з П‡сєчина Кропивъницка‡, писарєва‡ зємъска‡ браславъска‡, при ґчєвистои бытности и с позъволєнєм \го мл. пана писара зємъского, малъжонъка своєго, з одъноє, џ uрожоны\ ихъ мл. пановє ¦лєксандєр, двор‡нин \го кр. млсти, и ˆкубъ, чашникъ браславъскии, Пєсочинскиє, з дрuго\ стороны, дл‡ вписан‡ до книг нинєшних зємъских браславъскихъ вс™ сполнє и кожъдыи зъ их мл. зособна подали и ґчєвистымъ созънанємъ своимъ признали запис квитовъныи, мєжи сєбє даныи, подъ пєчатми и с подписами рuкъ своих власных, такъж\ с пєчатми и с подъписами рuкъ людєи зацъных, просєчи, абы прин‡т и до книг uписанъ был. ¦ такъ ‡, судъ‡, и мы, субдєлєкгатовє, на мєстцu \го мл. пана подсудка и \го мл. пња писара засажоны\, тот запис квитовъныи за ґчєвистым и доброволным созънанєм прєрєчоных их мл. ґсобъ сторон ґбудъвuхъ, дл‡ вписанъ‡ до книгъ судовънє приимuючи, пєрєдъ собою // читати казали єсмо, которыи такъ сє в собє маєт.

ˆ, ¦лєксандєр, дворанин \го кр. мл., и ‡, ˆкuбъ, чашъникъ браславскии, Пєсочинскиє, з ґдноє стороны, а ‡, Михалъ Кропивницъкии, подсuдокъ, и ‡, ¦лєксандєр Кропивницъкии, писар зємъскии воєводства Браславъского, и ‡, Алєксандра П‡сочинъска‡, писарова‡ зємска‡ браславъска‡, с притомъностю помєнєного єго мл. пана малжонка моєго, з дрuгоє стороны, ‡въно чынимо и на сєбє тымъ листом доброволнымъ квитом єнєралным, сознаваємо, ижъ мы зґбополнє з ґбох сторонъ зо всих справъ, крывдъ, кгвалтов, uближан‡, поступъков правныхъ, дєкрєтов, протєстации вшєл‡ких в сuдах и кгродах которыхъколвєкъ починєныхъ, такъжє и вин ‡кихколвєкъ поход‡чыхъ, вєнцъ и зъ мємбранов, записов, рєкокгъниции, конътрактов и до них правъныхъ поступъков, на ‡кимколвєкъ стопъню и тєрминє завислыхъ, квитuємосє, выпuщаємо и волънымъ вєчъными часы чинимо, тыє вс™ мємъраны, записы, контракты, дєкрєта, позвы и поступъки правныє и вшєл‡киє протєстациє касuємо, uмораємо и внивєчъ ґборочаємо, ижє ґныє гонорови нашомu зобополнє, ґбом сторонам, ‡ко тыє, которыє за нєнавистю и ранкорами, рачыи и розрознєнємъ походили и росъли, шкодити и ничого uближати нє мают, тымъ нашимъ квитомъ доброволнымъ и таковою ґчєвистою дєкл‡рациєю и прызнанємъ высвєтчаємо, созънаваючи зґбополнє, жє вжє ничог(о) а ничого мєжы нами на ґбоє стороны до дњ‡ сєгоднєшънєго нє достаєт, ґ што бысмо мєли правом албо ‡кимъколвєкъ иншимъ способомъ молєстовати, трuднити и имъпєндиґвати, то всє вєчъными часы uмор‡ючы и дорогu до дохожєн‡ и виндикован‡ того всєго завираючы. На што єсмо тотъ квитъ нашъ доброволныи мєжи сєбє дали под пєчатми и с подписами рuкъ наших власныхъ. До которого за uстною џ ґчєвистою прозбою нашою ихъ мл. пановє при‡тєлє наши, нижєи мєнованыє, пєчати приложити и рuки подписати рачили. Писан u В™ници дњ‡ шостого мсца ґктобра рокu тисєча шєстсот двадцат трєтєго, mpia.

U того квиту пєчатии дєв‡т џ подписы рuкъ тыми словы: Alexander Piaseczynsky, ręką swą. I. Piaseczynsky, czasznik // w. Braslawskiego, ręką swą. Michał Kropiwnicky, podsędek z. Br. Alexander Kropiwnicky, woiewodstwa Braslaw. ziemsky pisarz. Fedor Czetwertensky, ręką swą. Alexander Padolsky. Mikołay Obodensky. Alexander Mikulinsky.

Которыи ж\ то запис квитовныи зобополъныи за поданъємъ и ґчєвистым призънанъємъ вышъ помєнєных ґсобъ џ за прин‡тємъ судовымъ uвєс с початку џжъ до конца слово в слово, ‡ко с˜ в собє маєт, до книгъ зєм(с)кихъ воєводъства Браславъского єст uписан, с которыхъ и тот выпис под нашими пєчатми єст выданъ. Писанъ u В™ници, mp.

Печатка

Ал\ксанд\р Кропивницкии, во\водства Браславского з\мскии писар, mp.

Корыкговџлъ Кузмичъ, mp.

 Львівська національна наукова бібліотека ім. В. Стефаника, від. рукописів, фонд 5, опис 1, справа 4058 II, арк. 31-31зв. Засвідчена копія.

Підготували: Микола Крикун, Олекса Піддубняк

Подорожчання хліба у Львові

З сьогоднішнього дня разовий хліб (з висівками), що продає "Галицька здоба" у Львові замість 14 гривень коштує 15 гривень. Тобто, подорожчання відбулося на 7, 142857(142857) %  (142857 в періоді). Таким чином, наша пенсія автоматично зменшилась на 7, 142857(142857) %. А ще недавно, цей хліб коштував 8,50 гривень. І це в Україні, де безкраї лани дають високі врожаї зернових. Ось вам і наслідки господарювання факторів, які забрали ці лани в оренду!

четвер, 5 листопада 2020 р.

Історична згадка про містечко Жорнища та Жорниський замок

1623 р., квітня 19. Вінниця. -

Лист-запис Олександри Іванової Красносельської, за першим шлюбом Северинової Боляновської, брацлавської ловчанки, за другим Ольбрихтової Кохановської, брацлавської земської судини, виданий від її та її хворого чоловіка Ольбрихта Кохановського імені брацлавському чашнику Якубові Пісочинському стосовно того, що вона квитує його за сплату ним їй 11500 польських злотих, в рахунок яких тримала в заставі з обома своїми чоловіками його дідичні половини містечка Жорнищ і тамтешнього замку (після цієї оплати обидві половини повертаються у володіння Якуба), а отримала з першим чоловіком Северином Боляновським цю маєтність у заставу за ту саму суму від коронного конюшого, кременецького і солецького старости кн. Криштофа Корибута Збаразького, який отримав її в заставу від Якубового брата Олександра Пісочинського, котрий на час отримання володів нею

Запис вінницького ґродського судді Костянтина Байбузи про прийняття ним листа Олександри Іванової Красносельської і Ольбрихтової Кохановської на їхнє прохання для запису його у ґродську книгу

 Ja, Alexandra Krasnosielska, pierszego małżeństwa Sewerynowa Bolanowska, a teraz wtórego Olbrychtowa Kochanowska, sędzina ziemska bracławska, pod niebytność dla choroby małżonka mego, z przytomnym y obecnym postanowieniem y bytnością vrodzone° je° m҃. pana Bohdana Krasnosielskiego, brata me° rodzone°, postanowieniem1 y na niższe opisane rzeczy pozwoleniem, odstąpiwszy my oboie forum powiatów, woiewództw, iurizdicÿ sobie należących a teraźnieyszey iurisdiciey grodzkiey winickiey samych siebie, dobra y potomki poddawszy, czynim iawno y wyznaczamy tym naszym dobrowolnym quitom, naszym zapisem, komu o tym wiedzieć będzie należało, ninieyszym y na potym wieku potomne° ludziow, iż ia Kochanowska, maiąc pewną zastawną sumę pieniędzy złotych polskich puł dwanaści tysiąca na dobrach dziedzicznych, w woiewództwie Bracławskim leżących, na połowicy zamku y2 miasteczku Żorniszczach vrodzonego je° m҃. p. Alexandra Piaseczyńskiego, którą był ten to p. Alexander Piaseczyński zastawił jaśnie oświeconemu xiężeciu je° m҃. Krysztofowi Korybutowi Zbarazkienu, koniuszemu koronnemu, krzemienieckiemu y soleckiemu staroście, y zapis swóy zastawny na tę swą połowicę tegoż zamku y miasteczka Żirniszcz y iego przynależnościy, poddanych y pożytków do xiąg trybunalskich lubelskich sądzenia spraw woiewódżtwa Kiiowskiego roku 1618 dnia 4 jula zeznał. A potym zaś xiąże je° m҃. pan koniuszy tę zastawnę sumę pół dwanaście tysięcÿ złotych ręcznym zapisem swoim z podpisem ręki swey y pieczięcią, także z podpisami y pieczęćmi ludzÿ zacnych na osobę teraźnieyszÿ zaznawaiącÿ, naonczas paniey Bolanowskiey, condescedował, który to ręczny zapis je° m҃. xiążęcia pana koniusze° taż pani Kochanowska, przychilaiąc się do konstytucÿ roku 1620 o membraniech wołyńskich y bracławskich, do akt grodzkich winickich per oblatam podała, iako te obadwa zapisy xiążęce y od xiążęcia służącÿ szyrzÿ w sobie obmawiaią. A iż tę połowicę zastawną przerzeczonych dóbr pół zamku y miasteczka Żorniszcz je° m҃. p. Alexander Piaseczyński je° m҃. panu Jakubowi Piaseczyńskiemu, czesznikowi bracławskiemu, bratu swemu rodzonemu, y je° własnym potomkom cum omni iure, dominio, proprietate tituloque hereditario przed xięgami grodskiemi winickimi wiecznie darował, resignował, tedy wykupienie tych dóbr nikomu inszemu nie należy, iedno je° m҃. panu Jakubowi Piaseczyńskiemu, który teraz tę sumę puł dwanaście tysięcy // złotych mnie, Kochanowskiey, zupełna y skutecznie oddał y zapłacił. A ia, Kochanowska, podniusszy tę sumę y onę z rąk je° m҃. pana Jakuba Piaseczyńskiego, cześnika bracławskie°, odliczywszy y wziąwszy, zaraz εкзнункъ z tych połowicy zamku y miasteczka Żorniszcz vstępuię y te dobra, iako je° m҃. własne, dziedziczne, do rąk y posesiey je° m҃. podaię y iuż do nich żadne° prawa ia y potomkowie moie nie maią y moc nie mogą, y z tey podniesioney y odebraney sumy puł dwanasta tysięcy złotych quituię wiecznemi, potomnemi czasy y zapisuię się z dobrami y potomkami memi, że nadaley do wyścia półrocza od daty te° zapisu ia, Kochanowska, y ia, brath iey Krasnosielsky, za chorobą je° m҃. małżonka swe°, skoro da P(an) B(óg) do pirsze° zdrowia przydzie, do approbatiey te° quitu nasze° stawić do xiąg grodzkich abo ziemskich winickich. Który to pan małżonek móy pospołu ze mną y mamy y powinni będziem, iako się y pod niżey pisanym zakładem, ze wszytkich dóbr naszych leżących y ruchomych y sum pieniężnych, gdziekolwiek maiących, terazli y na potym nabytych, yz potomkami naszemi [...] od przerzeczonego xiążęcia je° m҃. Krysztofa Zbarazkie°, koniuszego koronnego, albo quit dostaleczny z xiąg, albo condescensią dostateczną s te° zapisu zastawne° na puł dwanasta tysięcÿ złotych polskich, na połowicy zamku, misateczka Żorniszcz je° m҃. służącego, na osobę je° m҃. pana Jakuba Piaseczyńskie°, iuż tych dóbr wszytkich żorniskich dziedzicza, służące°, przed wyściem tego pułrocza otrzymać y takowy quit albo condescensią awtentyczną, z xiąg wyiętą, do rąk je° m҃. pana Jakuba Piaseczyńskie° oddać pod zakładem puł dwanasta tysięcÿ złotych polskich y szkodami. O którÿ zakład gdybyśmy tak y nowego quitu albo condescensiey od xiążęcia je° m҃. Zbarazkie° między tym czasem wysz opisanym nie otrzymali, od je° m҃. pana Jakuba Piaseczyńskie° y potomstwa ie°, my y potomkowie naszy, gdybyśmy byli pozwani do sądu grodzkie°, ziemskie° winickiego y trybunału lubelskiego, którekolwiek woiewództwo Kiiowskie, Wołyńskie y Bracławskie, tedy na pirszym roku na zawitym, krom wszelakich dilacÿ, protestacÿ, apelacÿ, prosequucÿ, ewazÿ, prescriptÿ tylekroć, ylekroć te° potrzeba będzie dosyć czyniąc, tey submissiey naszey zawicie odpowiadać obowięzuiem sie y zapisuiem się. I na tośmy dali ten nasz kwitowny zapis pod pieczęciami naszemi. A iż ia, Kochanowska, pisać nie vmiem, tedy tylko s podpisem ręki je° m҃. p. Bohdana Krasnosielskie°, brata mego rodzonego, który w osobie małżonka me° stawa y podpisuie się, także pod pieczęćmi y s podpisami rąk ludzÿ zacnych // na podpisiech niżey mianowanych, ode mnie oczewisto na to vproszonych. Działo się v Winicy roku 1623 aprila 19 dnia. Bohdan Krasnosielskÿ, imieniem p. siostry mey p. Olbrychtowey Kochanowskiey w osobie małżonka je° m҃., chorobą natenczas złożone°, stawaiący, ponieważ p. siostra pisać nie vmie, podpisuię się ręką swą własną. Wasiley Rohożińsky, w wieży natenczas siedzący, r. w. Semen Baybuza, vstnie proszony, ręką. Woiciech Domaniewsky, vstnie proszony, ręką swą.

A excepta tego quitu tak się w sobie ma: Roku 1623 aprila 20 dnia za oczewiśtym je° m҃. p. Alexandry Iwanowey Krasnosielskiego, łowczanki woiewódstwa Bracławskie°, Olbrychtowey Kochanowskiey, sędziney ziemskiey bracławskiey, y je° m҃. p. Bohdana Krasnosielskie° przyznaniem y proźbą przyiął na vrzędzie v xiąg grodzkich winickich. Kostanty Baybuza, sędzia, m. p.

 Львівська національна наукова бібліотека ім. В. Стефаника, від. рукописів, фонд 5, опис 1, справа 4138 III, арк. 100-101. Незасвідчена копія. Переклад з української.

1 Зайве слово.   2 Далі має бути w.

Підготували: Микола Крикун, Олекса Піддубняк

вівторок, 3 листопада 2020 р.

Документальна згадка про Іллінці

 1622 р., травня 27. Вінниця. -

Декрет Вінницького ґродського суду за скаргою братів Гаврила і Юзефа Ободенських про поорання і покошення земель їхнього Іллінецького маєтку за наказом брацлавського чашника Якуба Пісочинського всупереч домовленості батька позивачів брацлавського земського судді Семена Ободенського і батька відповідача брацлавського підкоморія Лаврина Пісочинського про границю між їхніми маєтками

 Wypis s xiąg grodskich winickich woiewódstwa Brasławskiego

Roku Pańskiego 1622 ms҃ca maia 27 d.

Na roczkach sądowych grodskich winickich, od dnia 24 ms҃ca maia w roku, na dacie zwysz pisanych1, przypadłych y sądownie odprawowanych, przed nami Wasiliem Kleszczowskim Hermanem, podstarościm, a Michałem Łaskiem, sędzią, vrzędnikami sądowemi grodskiemi winickimi, przytoczyła się sprawa z regestru sądowego za przywołaniem woźnego generała szlachetnego Wasila Bohatirewicza między vrodzonemi pany Hawriłem y Iuzephem Obodeńskimi, powodami, a vrodzonym panem Jakubem Piaseczyńskim, dziedzicem dóbr Żorniskich, pozwanym, za pozwem grodskim winickim, od powodów po pozwanego na roczky teraźnieysze w sprawie, niży mianowaney, wyniesionym, który za podniesieniem od strony powodowey v sądu był czytan y tak się w sobie ma:

Alexander Bałaban, starosta winicky

Tobie, vrodzonemu panu Jakubowi Piaseczyńskiemu, jednemu dziedzicowi dóbr Żorniskich

Ze wszystkich dóbr wm҃. lieżących y ruchomych zwirchnością 2-Je° M.-2 a władzą moią starościńską przykazuiem wm҃., abyś wm҃. przede mną a w niebytności mey tedy przed sądem moim grodskim winickim na roczkach grodskich winickich, które w roku teraźnieyszym 1622 ms҃ca maia 24 d. przypadną y w zamku Je° K. M. winickim sądzić się będą, sam oblicznie y zawicie stał naprzeciwko vrodzonym panom Hawriłowi y Iuzephowi Obodeńskim, które was pozywaią do zapisów antecesora swego vrodzonego niegdy Semena Obodeńskiego, sędziego ziemskiego brasławskiego, y oyca twego niebożczyka Ławrina Piaseczyńskiego, podkomorzego bra҃s., którim to zapisem zobopolnym obowięzali siebie y potomków swoich pod zakładem, w tym zapisie wyrażonym, cztirnasty3 kop groszy litewskich ieden drugiemu w grunt za kopce y znaki graniczne, w tych zapisech wyrażone, nie wdzirać się ani wstępować. Któremu zapisowi wm҃. dosić nie czyniąc, zakładów, w nim pomienionych, nie boiąc się, grunt powodów, ograniczony od Iliniec, ieden iego pokosił, a drugi poorał y szkód przez tysiąc złotych polskich vczyniłeś, zaczym w zakład przerzeczony we cztirista kop groszy litewskich y w drugą cztirista kop groszy litewskich nakładów popadłeś, o który zakład y szkody y abyś zapisowi antecesora twego, do którego się powodowie ze wszytkimi skutkami sprawy swey referuie4, dosić vczynił, ninieyszym pozwem wm҃. pozywa(ią) prawnie, abyś wm҃. na roku przyszłym odpowiadał. Pisan w zamku winickim roku 1622 apr҃lis 13 d. Konstanty Baybuza, pisarz.

A po wyczytaniu tego pozwu od powodów vmocowany ich szlachetny pan Stanisław Kawiecki za mocą zupełną, iemu do tey sprawy daną, v sądu ninieyszym stawszy, wyniesienia tego pozwu y roku, w nim słusznie w ty sprawie przypadłego, prawnie dowiedzszy, domowiał się, aby pozwanym5 na pozew vsprawiedliwiti się nakazano było. A pozwany iego m. pan // czasznik sam oczewiście v sądu ninieyszego, zachowawszy sobie wszelake obrony prawne wcale, powiedazał, y(ż) na ten pozew nieporządny sprawować się nie powinien, gdysz tytułu pierwszego, to iest czasnictwa powodowie w pozew swóy nie dołożyłi, zaczym prosił pozwany od roku y sprawy tey wolności, insze obrony prawne, jako y wyszey, wcale sobie zachowawszy. A vmocowany strony powodowey, zachowawszy wszelakie obrony prawne princypałom swym wcale, powiedział, że pozew dobry iest, porządnie napisany y tytuł pozwanego własny w pozew swóy włożyli, gdysz pierwszy tytuł iest Piaseczyńsky y z własnego tytułu onego się pozwało, a nie z urzędu iego czasznictwa; co vkazuiąc s prawa pospolitego, prosił plenipotent powodowey strony, aby sąd, dobry pozew vznaswszy, pozwanemu na pozew sprawować się nakazał, insze obrony prawne wcale zachowawszy. Sąd ninieyszy grodsky winicky, controwersy stron obudwuch zrozumiawszy, ponieważ czasznictwa powodowie w pozwie swoiem nie dołożyli, dla tego pozwanego od roku y pozwu takowe° wolnym czyni. Od którego dekretu vmocowany strony powodowey do sądu głównego tribunału lubelskiego apelewał. Sąd im tey apelacy dopuściwszy, rok za nią stronom obudwum v mianowanego sądu trybunalskiego w Lublinie w ten czas, gdy sprawy woiewództwa Brasławskiego porządkiem inszych coronnych woiewództw naprzód po dacie dekretu ninieyszego przypadną y sądzić się będą, ku rosprawie sprawy stanowić się złożył y ninieyszym dekretem składa y oznacza rezu z pozwu.

Co wszystko dla pamięci do xiąg iest zapisano, s których y ten wypis pod pieczęciami naszemi iest wydan. Pisan w zamku winickim. Mp.

 Львівська національна наукова бібліотека ім. В. Стефаника, від. рукописів, фонд 5, опис 1, справа 4121 III, арк. 36-36зв. Незасвідчена копія. Переклад з руської.

 1 pisanym   2- -2 Je° K. M.   3 Має бути cztirista.   4 referuią   5 pozwanemu

Підготували: Микола Крикун, Олекса Піддубняк

Історична згадка про Жорниський замок

1621 р., червня 27. Вінниця. -

Лист-добровільний запис королівського дворянина Олександра Пісочинського про відступлення ним у безумовне володіння братові брацлавському чашнику Якубові Пісочинському своєї половини м. Жорнищ і половини Жорнищського замку (за виписом з вінницької ґродської книги 3 серпня 1621 р.)

Wypis s ksiąg grodzkich wynniczkych woiewócztwa Braczławskie°

Liata Bożego narodzenia 1621 miesiącza augusta 3 dnia

Do urzedu y actów ninieyszich grodczkich wynniczkych w zamek1 Je° Krolewskiey Mści wynniczkim przede mnię, Michała Łaska, sędzię grodczkie° wynniczkie°, przyszedszy y oblicznie postanowiwszy się, urodzony ie° mść pan Alexander Piaseczyński, dworzanin Ie° Królewskiey Mści, na cielie y umyślie zdrowy będąc, prawa, powiatu y iurisditiey, sobie należączych, odstąpiwszy a dzisieyszey iurisditiey groczkiey wynnickiey same° siebie, potomki y dobra swoie wszystkie, leżącze y ruchome, sumy pieniężne, teraz maiączyie y na potem nabyte, poddaiączy, iawnie, ustnie y dobrowolnie dlia zapisania do ksiąg ninieyszych groczkych wynniczkych zeznał, iż on połowicze zupełną maiętności 2-swoie oyczyste-2, tu, w woiewócztwie Braczławskim leżącza3, to iest miesteczko Żornisc y połowicze zamku tegosz miesteczka Żorniszcz, połowicze zamku s prawem wiecznie° podawania kapłana y ze wszystkimi na połowicze moiey, z miesczanami, poddanemi, stawami, młynami, borami, liasami y wsistkiemi pożytkami, małemi y wielkiemi, iako się ta połowicza tych dóbr [...] swoimi przynależnoścziami [...], iako się w [...] y obbodziech ma, ze wsistkim [...] urodzonemu je° mści panu Iakubowi Piaseczyńskiemu, bratowi swemu młodszemu, y ie° własnym potomkom wiecznie y nieodłożnie dał, darował na wieki wiecznie y nieodzownie, prawa y tytułem, nigdy nieodzownym, zapisał y rezignował, y tego listu ustnego y dobrowolnego wieczystey rezygnacyey zeznania swe° list dobrowolny zapis swóy, ręką własną podpisany y pieczęcią przypieczętowany, s pieczęciami y s podpisami rąk liudzi zacznych, na świadecztwo od ie° mści uprosonych dany, szyrzey o tem pisany, przede mną, urzędem, pokładaiączy, prosił, aby do ksiąg groczkich wynniczkych wpisany był. Które° ia, urząd, ogliądawszy, widząc, bydz słusne°, prawnie uczynione°, s pieczęczmi y s podpisami rąk, pełne°, ni w czem nie podeyzrane°, czytałem, y słowo od słowa tak się w sobie ma:

Ja, Alexander Piaseczyńsky, odstąpiwszy xiąstw, woiewództw, powiątów, forum, iurisditiey, sobie należączych, a teraźnieyszey iurisdytiey groczkiei wynniczkiey sobie same°, potomki y dobra swoie wszeliake, leżącze y ruchome, sumy pieniążne, tak teraz maiączyie, iako y potym za łaską Bożą nabyte, poddawszy, czinię iawno y wyznawam tym moiey wieczystey rezygnatiey zapisem, komu o tem wiedzieć będzie należało, teraz y na potym wieki potomne° liudziom, yż ia, maiączy według prawa wolność zupełną nie cześciami, alie wsistkimi społna dobrami swemi, szafowaty, a k temu doznawszy wielie chęczi, życzliwośczy brata swe° rodzone°, który w mołodych latach // po oycu naszym został, chcąc temu braterska nagrogzić y contentować tak, iako by on na mnie iuż żadney przyczyny do rozerwania miłośczy braterskiey nie miał, ale aby y potomnie między potomstwem naszym zgoda, miłość bywała, połowicze maiętności swoie oyczistoie, w woiewócztwie Braczławskim leżącą, to iest miasteczko Żornisc y połowicze zamku tegoż miasteczka Żornisczkie°, y połowicze kościoła z prawem wieczne° podawania kapłana, co [...] ius patronatus y ze wszystkiemi na połowicze moie miesczanami, poddanemi, stawami, młynami, rudami żełaznemi i tertycznemi, borami, liasami, gaiami, dąbrowami, ch(wo)rostami, zarośliami, łowy zwierzynemi y ptaszynemi, czynszami, datkami, ospami, podatkami, dziesięczinami wołowymi y owczemi, świnnemi, miodowemi, stawami, lożyskami, pasiekami, pasieczisczami, sliepniami, borciami, lewadami, twaniami, zachodami, uroczisczami, horodisczami, ze wszistkimi pożytkami małemi y wielkiemi, teraz maiączymi y napotem za łaską Bożą y zmysłom ludzkim wynaydenemi, żadnych niewyimiączy, tak długo, seroko, iako się taia połowicza tych dóbr miasteczka Żorniscz z ie° przinależnoścziami rozcziągneła y iako się w swych grontech, miedzach y obchodziech ma długo y seroko mianowanemi y niemianowanemi, także niemianowane mianowanemu, a mianowane niemianowanemu, niczem skodyć nie ma, owo ze wsistkim prawem, państwem, titułem y rezignacią, nigdy nieodzowną, urodzonemu ie° mści panu Iakubowi Piaseczyńskiemu, czasznikowi braczlawskie(mu), y ie° własnym potomkom wiecznie y nieodzownie daie, daruie na wieki wieczne y nieodzownie, prawem y tytułem, nigdy nieodzownym, zapysuię y rezygnuię. Wolno pomienionemu bratowi memu panu Jakubowi Piaseczyńskiemu w te dobra, ode mnie wiecznie darowane, dać, darować, zamienicz, zastawicz, na kościół zapisacz y według woli y upodobania swego onemu zachowacz. A ia się w tę dobrą wsistkie połowicze y po mnie potomkowie moie oboiego rodzaiu, krewni, blizkie y powynni, wstępować nie maiący, ale iuż odtąd zaraz daię y postępuię dobra połowicze Żornisc przerzeczonemu bratowi moiemu panu Iakubowi Piaseczyńskiemu, uwiązania y posesye przez woźnego y dwóch szlachtyczów, które° y których sobie on sposobić lub przydanych, lub nieprzydanych od urzędu. Którego to wiązania y possesy ja sam przez siebie y przez persony swoię, naprawne zabraniac nie maią, ale owszem ze wszystkich dóbr swych, wyżey mianowanych, yz potomkami swymi zapisuie się, poddawszy się pod wysz mianowany reces od wszelakich praw y impedimentów, zapisów pirszych y pośliednieyszych, wiecznoścy praw dożywocia, obligacy zastawnych, pozwów, przypozwów, naniesionych zysków, przezyskuw y zakładów troiakich u kożdego sądu y prawa, przez wszystkie dawności ziemskie, yle do który osoby dawność ziemska należy, tylekroć, jlekroć tego potrzeba bedzie, bronić, zastempować y te dobra czyste y nieobciązone oddać ia y po mnie potomkowie y naśladky moie y dóbr moich maią, a to pod szkodami ziemskimi na gołe słowo, oprócz przysięgi swoiey ciełesney, oszacowanemi. A żeby ten móy rezygnacy zapis był większy wagi y moci, tedy z tychże wyżey mianowany dubr moich yz potomkamy moimi zapisuie się oddać, tego zapisu // nim rok cały, zupełny wydzie, autentice do xiąg teraźnieyszych grodzkich winnickich zeznać, a wyiąwszy to, com zeznał, do xiąg wiecznych ziemskich winickich albo trybunalskich lubelskich, moc, wieczność w sobie maiących, przynieść y ony tak, jako teraz iest zeznany, zeznawszy, dać w xięgi wiecznie wpisać pod takimiż obowięzkami, szkodami ziemskiemi na gołe słowo oszacowanemi. O kture to takie szkody, z namneyszy przyczyny popadłe, tak o nieobronienie y niewykonanie od wszelakich jmpedimentów, jako y niezeznanie tego zapisu, gdybym się dał y dopuścił do sądu grodskie°, lubelskie4 wynickie, albo do sądów ziemskich y grodzkich w woiewództwach y powieciech w Kijowskim y w Wołyńskim, y w Brasławskim, także y do sądu tribunalskie° lubelskie°, w którekolwiek woiewództwo y powiat tych trzech woiewództw, tak na same woiewództwa, jako y na konserwaty y sprawy urzędowę tych woiewództw za dworem y na seym walny, y do sąduw gołych5 Jε° Królewskiey M., albo, czego Boże vchoway, zeby nastompiło bezkrólewie a byliby nowe sądy vchwalone, iako ich pospolicie kapturowyie zowią, pozwać, a po mnie potomkowie moy dały y dopuścili się, tedy pozwany na pirwszym roku, jako na zawitym, który zawity mieć chcę, gdybym rokiem choć nabliższy tydniem przed roczkami y w same roczky tego dnia, gdy przypadną, 6-j ta sprawa-6 by przypadła, choćby w rence, by tesz w parafÿ, w kostiele, gdziem się urodził albo gdziebym przemieszkował, był pozów położony, stać y odprawować, y od onego sądu, do którego będę ja a po mnie potomkowie moie, nie odstępuiąc, dosić uczynić nieporządnym położeniem pozwu y otrzymaniem processu, nie ganiąc żadnemi dilacyami prawymi, prostą y prawdzywą chorobą, większą sprawą, na munimęta żadne, na kwit y zastempce, małością lat potomków, nie zazywaiąc ewazyiami, apellaciami, prozekuciami, przez7 protestaciami, daniem vwiązania w dobra z wynami małemi y wielkiemi, służbą Jε K. M. y Rzeczy Pospolity y εxemptem, kwitami pirszemi y poślednimi, morem, głodem, powodzią, zerwaniem mostuw, seimem, decretami żadnemi, seymowymi y tribunalskymi, constitutiami y statutami starymi y nowymi, niewartośti temu zapisowi y jε° obowiązkiem, y ni skąd nie zadaiąc, ale zaraz szkody, na gołe słowa oszacowane, s ktureykolwiek miary nie popełniony y przepadłe skazany, zapłaciwszy, przez ten zapis przy cały zupełny moci wiecznie, nieporusznie, dokond jeno wiek nadłuhszy, prawo y porądek swóy w Rzeczy Pospolity Polsky ponysie8, zostawać ma. Przeciwko kturemu zapisowi memu wszystkych jn genere et speciphice obrón prawnych wyrzekam się y co iedno inszym winnym obrony prawne w taky ruwney sprawie służą mnie y potomkom moim, na przekazie być maią, owo wszystkich obrón, którychby ieno zmysł y dowcip ludzky wyiąc może, zarzekam się y tym zapisem moim ys potomkami moiemi wypisuię się wiecznie. Y na tym dał ten móy wieczysty resygnaciey list zapis z pieczęcią y podpisem własny ręki moiey, a za ustną y oczewystą proźbą moią jch mość panowie a przyiaciele // moie na podpisach, niżey mianowani, rękami swoiemi własnemi podpisać się y pieczęci swoie przyłożyć raczyli. Pisan w Winnicy roku 1621 miesięca czerwca 27 dnia.

W tego zapisu zeznanego pieczęci przycisnionych 3, a podpis rąk temi słowy: Alexander Piasoczyńsky, dworny Jm. K., ręką swoią. Przoszony pieczętarz Obodeńsky Fedor, r(ęką). Oczewyscie proszony pieczętarz Grzegorz Roskowski, ręką.

Ktury to ustnie y dobrowolnie oczewiste zeznany zapis wieczystey rezygnacy j. mści pana Alexandra Piasoczyńskiego za proźboiu jmść samego do xiąg grodzkich winnickich zapisano, z których y ten wypis pod pieczencą grodzką winnicką iest wydan. Pisan w zamku winnickim.

 Kostanty Baybuza, pisarz grodsky winnicky, mp.

Korigował Roskowsky, mp.

 Львівська національна наукова бібліотека ім. В. Стефаника, від. рукописів, фонд 5, опис 1, справа 4105 ІІІ, арк. 100-101зв. Засвідчена копія без печатки. Переклад принаймні формулярної частини з української мови.

 1 zamku   2- -2 swoiey oyczystey   3 leżączey   4 Має бути lub ziemskiego.   5 głównych    6- -6 Подано двічі.   7 Зайве.    8 poniesie

 Підготували: Микола Крикун, Олекса Піддубняк